Karcinom grlića materice je maligni epitelni tumor lokalizovan na porciji materice ili u cervikalnom kanalu. Najčešće se javlja kod žena između 3. i 5. decenije života. Posle raka dojke, to je drugi najčešći oblik raka kod žena. Zahvaljujući redovnim ginekološkim pregledim i primeni Papanicolau testa u dijagnostici lezija grlića, incidenca karcinoma je naglo opala.

U svetu trenutno godišnje oboli oko 500 000 žena. Srbija ima najveću incidenciju raka grlića materice (24,3 na 100 000) u odnosu na sve druge republike bivše Jugoslavije i druga je u Evropi po učestalosti. Svake godine otkrije oko 1.500 novih slučajeva karcinoma grlića materice, a oko 500 žena zbog bolesti umre.

Danas je poznato da je glavni uzročnik raka grlića materice humani papilomavirus (HPV) - pronađen u 99% dijagnostikovanih slučajeva. Postoji oko 40 različitih tipova HPV-a, koji mogu da inficiraju genitalne organe, pri čemu neki od njih mogu da izazovu promene na grliću koje mogu da prerastu u karcinom. Među njima, najonkogeniji su tipovi 16 i 18 koji su odgovorni za oko 70% slučajeva raka grlića materice. Tipovi 6 i 11 mogu da izazovu pojavu genitalnih bradavica (kondiloma), ali nisu uzročnici karcinoma. Među faktore rizika spadaju: raniji početak seksualnog života, čećše menjanje partnera, česti zapaljenski procesi u grliću, kao i upotreba duvanskih proizvoda. Genitalni HPV se prenose bilo kojom vrstom seksualnog kontakta. Infekcije su vrlo česte i većina ljudi je zaražena neposredno po početku stupanja u seksualne odnose. Većina osoba spontano eliminiše infekciju u toku dve godine. Kod žena kod kojih virus perzistira može doći do promena u ćelijama grlića u vidu cervikalne intraepitelne neoplazije (CIN), koje su još uvek reverzibilne. U 10-15% ove promene progrediraju u preinvazivni karcinom, tokom narednih od 5 do 15 godina. U zavisnosti od nivoa zahvaćenosti epitela i stepena displazije, prekancerozne promene se gradiraju na sledeći način:

  • CIN I (laka displazija) - skvamozne intraepitelne lezije niskog stepena (LSIL)

  • CIN II (umerena displazija) - skvamozne intraepitelne lezije visokog stepena (HSIL)

  • CIN III (teška displazija i karcinom in situ) - skvamozne intraepitelne lezije visokog stepena (HSIL)

Do progresije od nižeg ka višem stepenu ne dolazi uvek. Promene se mogu povući, perzistirati ili napredovati. Što je veći stepen CIN, veća je verovatnoća progresije. Ipak, kod mnogih žena ni lezije visokog stepena ne progrediraju do karcinoma.

Postoje dva osnovna tipa karcinoma:

  • Planocelularni - porekla epitelnih ćelija (85-90%)

  • Adenokarcinom - porekla žlezdanih ćelija (10-15%). Povezan sa HPV tipom 18, agresivniji je i ima manji procenat preživljavanja.

Karcinom grlića se širi na tri načina: direktno u okolno tkivo, hematogeno (putem krvi) i limfogeno (putem limfe), kao najčešći put širenja. Hematogene metastaze se javljaju kasno, najčešće u plućima, jetri i kostima, a ređe u bubrezima i mozgu.

Prevencija i dijagnostika

Kod preinvazivnog stadijuma nema nikakvih simptoma. Kada se pojave, znači da je bolest ušla u invazivni stadijum:

  • Vaginalno krvarenje van menstrualnog ciklusa

  • Promene u vašem menstrualnom ciklusu koje ne možete objasniti

  • Kontaktno krvarenje koje se najčešće javlja tokom seksualnog odnosa

  • Krvav vaginalni iscedak

  • Bol tokom seksualnog odnosa

  • Bol u donjem delu trbuha, u krstima, a kasnije i u nogama

Imajući u vidu da je širenje tumora postepeno i da je za progresiju potreban relativno dug vremenski period koji nije praćen simptomima, vrlo je važno na vreme otkriti i ukloniti promene. Koristi se Papanicolau test – citološki bris grlića materice. Ciljna populacija obuhvata žene od 25. do 64. godine. Radi se na na godinu dana. U slučaju abnormalnog rezultata, dalje se rade:

  • Kolposkopija - nakon aplikacije razblažene sirćetne kiseline, beličasta područja ukazuju na patološke promene sa kojih je potrebno uzeti deo tkiva za histološku analizu, čime se postavlja i definitivna dijagnoza

  • HPV test – zasnovan na "Real Time PCR" tehnologiji, omogućava detekciju 14 visokorizičnih tipova sa istovremenom genotipizacijom tipova 16 i 18

Jedina i najbolja prevencija je svakako redovna poseta vašem ginekologu, budući da se PAPA testom mogu identifikovati promene na grliću pre nego što se pretvore u ćelije invazivnog karcinoma. Kada se premaligne promene otkriju na vreme, adekvatnom terapijom se uspešno može sprečiti rak grlića materice.

Lečenje

Lečenje zavisi od stadijuma u kojem se nalazi karcinom. Ukoliko se promene otkriju u početnoj fazi, takozvanoj premalignoj fazi, lečenje je vrlo jednostavno i izvodi se laserom, elektrokauterizacijom ili radio-talasima, a premaligna promena se uspešno otklanja. Ukoliko su ćelije na grliću materice znatno izmenjene, vrši se konizacija grlića materice, čime se takođe može sprečiti da premaligna promena preraste u invazivni karcinom. Međutim, ukoliko se analizama utvrdi da postoji prisustvo ćelija invazivnog karcinoma, uglavnom se pristupa radikalnom operativnom lečenju.

Verovatnoće petogodišnjeg preživljavanja su: stadijum 0 (preinvazivni karcinom) – 100%; stadijum 1 – 90%; stadijum 3 – 35% i stadijum 4 – 10%. Hemioterapija može da poveća verovatnoću preživljavanja žena sa uznapredovalom bolešću.

Eksperti Centra za ginekologiju i ginekološku hirurgiju

Ass. dr

Rastko Maglić

Specijalista ginekologije i akušerstva

dr

Jasmina Mašović

Specijalista ginekologije i akušerstva

dr

Luka Anđelić

Specijalista ginekologije i akušerstva

Prim. dr

Igor Plješa

Specijalista ginekologije i akušerstva

Ass. dr

Radomir Aničić

Specijalista ginekologije i akušerstva

Prim. dr

Ivan Bojović

Specijalista ginekologije i akušerstva

Cenovnik

Specijalistički pregledi

  • Ginekološki pregled

    3.000,00

  • Ginekološki pregled - profesor

    6.400,00

  • Kontrolni ginekološki pregled

    do 15 dana

    3.000,00

  • Kontrolni ginekološki pregled - profesor

    do 15 dana

    6.000,00

  • Kolposkopija

    4.500,00

  • Kardiotokografija - CTG

    3.600,00

Ultrazvučna i RTG dijagnostika

  • Ginekološki ultrazvuk

    6.400,00

  • Ultrazvučni pregled trudnice

    6.400,00

  • 4D ultrazvuk

    12.000,00

  • Ekspertski - anatomski ultrazvuk

    12.000,00

  • Fetalna dopler ehokardiografija (ultrazvuk srca ploda)

    jednoplodna trudnoća

    12.000,00

  • Fetalna dopler ehokardiografija (ultrazvuk srca ploda)

    blizanačka trudnoća

    18.000,00

  • Ultrazvuk abdomena i male karlice

    5.800,00

  • Ultrazvuk abdomena i male karlice

    profesor

    6.400,00

  • RTG dijagnostika

    prvi snimak

    2.500,00

  • RTG dijagnostika

    drugi snimak i svaki sledeći

    1.500,00

  • RTG snimanje sa portabilim aparatom

    u našoj ustanovi

    7.000,00

  • Opis donetog snimka

    2.000,00

Brisevi i testovi

  • Uzimanje ginekoloških briseva

    500,00

  • Određivanje tipa vaginalnog sekreta

    500,00

  • Nitrazinski test

    2.000,00

  • Folikulometrija - jedno merenje

    4.000,00

  • Folikulometrija - tri standardna merenja

    10.000,00

  • Papanicolaou test

    PAPA test

    2.000,00

  • "Double test"

    8.900,00

  • "Tripple test"

    9.900,00

  • "Quadriple test"

    11.400,00

Dijagnostičke procedure

  • Histerosalpingo kontrastna sonografija - HyCoSy

    20.000,00

  • Histerosalpingo kontrastna sonografija - HyCoSy

    intravenska anestezija

    40.000,00

  • Biopsija horionskih čupica (bez obrade uzorka)

    50.000,00

  • Amniocenteza (bez obrade uzorka)

    30.000,00

  • Kordocenteza (bez obrade uzorka)

    60.000,00

  • Aspiraciona biopsija endometrijuma

    13.000,00

Intervencije na grliću materice

  • Dilatacija grlića materice sa evakuacijom sadržaja

    25.000,00

  • Polipektomija grlića materice

    lokalna anestezija

    20.000,00

  • Polipektomija grlića materice

    intravenska anestezija

    40.000,00

  • Polipektomija grlića materice sa kiretažom cervikalnog kanala

    intravenska anestezija

    48.000,00

  • LOOP ekscizija promena grlića materice

    67.000,00

  • Biopsija grlića materice

    lokalna anestezija

    20.000,00

  • Biopsija grlića materice

    intravenska anestezija

    40.000,00

  • Biopsija grlića materice sa kiretažom cervikalnog kanala

    intravenska anestezija

    48.000,00

  • Konizacija

    100.000,00

  • Serklaž

    intravenska anestezija

    45.000,00

Minimalno-invazivne (laparoskopske) operacije

  • Celioskopija

    dijagnostička laparoskopija

    150.000,00

  • Laserska cistektomija

    minimalno-invazivno uklanjanje ciste jajnika

    dr Luka Anđelić

    250.000,00

  • Laparoskopska cistektomija

    minimalno-invazivno uklanjanje ciste jajnika

    250.000,00

  • Laparoskopska salpingektomija

    minimalno-invazivno uklanjanje jajovoda

    200.000,00

  • Laparoskopska adneksektomija

    minimalno-invazivno uklanjanje jajnika

    250.000,00

  • Laserska operacija endometrioze

    minimalno-invazivno uklanjanje ektopičnog tkiva endometrijuma

    dr Luka Anđelić

    250.000,00

  • Laparoskopska operacija vanmaterične trudnoće

    minimalno-invazivno uklanjanje ektopične trudnoće

    285.000,00

  • Laparoskopska miomektomija

    minimalno-invazivno uklanjanje mioma materice

    250.000,00

  • Laparoskopska subtotalna (supracervikalna) histerektomija

    minimalno-invazivno uklanjanje materice

    dr Luka Anđelić

    280.000,00

  • Laparoskopska histerektomija

    minimalno-invazivno uklanjanje materice

    300.000,00

  • Laparoskopska histerektomija sa vaginoplastikom

    350.000,00

Operacije vaginalnim putem

  • Dijagnostička histeroskopija

    80.000,00

  • Operativna histeroskopija

    130.000,00

  • Operativna histeroskopija

    dr Luka Anđelić

    110.000,00

  • Histeroskopska laserska miomektomija sa proverom prohodnosti jajovoda

    uklanjanje mioma materice vaginalnim putem laserom

    dr Luka Anđelić

    150.000,00

  • Histeroskopska miomektomija

    uklanjanje mioma materice vaginalnim putem

    dr Luka Anđelić

    150.000,00

  • Laparaskopska vaginalna histerektomija

    uklanjanje materice vaginalnim putem

    dr Luka Anđelić

    300.000,00

  • Prednja plastika vagine

    180.000,00

  • Zadnja plastika vagine

    180.000,00

Klasične operacije

  • Operacija tuboovarijalnog apscesa

    dr Luka Anđelić

    250.000,00

  • Cistektomija

    klasično uklanjanje ciste jajnika

    250.000,00

  • Salpingektomija

    klasično uklanjanje jajovoda

    200.000,00

  • Adneksektomija

    klasično uklanjanje jajnika i jajovoda

    250.000,00

  • Histerektomija

    klasično uklanjanje materice

    300.000,00

  • Operacija spada mokraćne bešike

    216.000,00

Intervencije

  • Eksplorativna kiretaža

    intravenska anestezija

    48.000,00

  • Aplikacija spirale

    intravenska anestezija

    30.000,00

  • Uklanjanje spirale

    do 5 godina

    6.400,00

  • Uklanjanje spirale sa kiretažom cervikalnog kanala

    intravenska anestezija

    54.400,00

  • Uklanjanje kondiloma - EKT / radiotalasni nož

    u zavisnosti od broja, lokalna anestezija

    12.000,00 - 22.000,00

  • Uklanjanje kondiloma - EKT / radiotalasni nož

    u zavisnosti od broja, intravenska anestezija

    20.000,00 - 40.000,00

  • Incizija Bartolinijeve ciste

    lokalna anestezija

    20.000,00

  • Incizija Bartolinijeve ciste

    intravenska anestezija

    40.000,00

  • Marsupijelizacija Bartolinijeve ciste

    intravenska anestezija

    48.000,00

Prekid trudnoće

  • Nameran prekid trudnoće do 10. nedelje gestacije

    instrumentalno

    48.000,00